Hormon Bozuklukları

Erkek infertilitesinde hormon seviyelerini etkileyen durumlar ya sperm üretim bozukluğu olan testislerden yada beyinden salgılanan hormon problemlerinden kaynaklıdır. Sperm üretim bozukluğu eğer testislerin yapısal bozukluğundan kaynaklı ise primer testiküler yetmezlik, endokrin sebeblere bağlı ise sekonder testiküler yetmezlik olarak adlandırılır. Her iki durumda da hormon seviyeleri etkilenir ve mevcut probleme  göre temel olarak FSH, LH, Testosteron seviyeleri değişir. Primer testiküler yetmezlikte genellikle küçük ve sert kıvamlı testislerle beraber FSH ve LH hormon değerleri yüksektir, testosteron normal veya düşüktür. Sekonder testiküler yetmezlikte  genellikle  küçük ve yumuşak kıvamlı testislerle beraber FSH, LH, testosteron hormon değerleri düşüktür. Tedaviyle en iyi yanıt alabildiğimiz hormonal bozuklukluğu olan infertil erkek hastalar hipogonadotopik hipogonadizm olgularıdır.

HİPOGONADOTROPİK HİPOGONADİZM:

Hipogonadotopik hipogonadizmde beyinde hipofiz bezi denilen ve sperm yapımını tetikleyen hormonların ekskliği veya bu hormonları düzenleyen bir üst merkezin yeterli çalışmaması söz konusudur. Bu hastalıkta FSH ve LH hormonlarının üretimi yetersizdir ve buna bağlı bir sperm yapım eksikliği izlenir. Bu hastalar kısırlık problemi ile üroloğa başvurduğunda genellikle sperm tahlilinde sperm hücresi yoktur. Yani azospermi olan erkek hastalardır. Bu hastaların testisleri gelişmemiş ve erkeklik hormonu olan testesteron seviyeleri düşüktür. Cinsel problemler de beraberinde olabilir. Bu hastalarda uygulanacak özenli ve sabırlı bir tedavi ile sperm yapımı başlatılabilir ve sperm testinde  milyonlara varan sayıda sperm üretilebilir. Tedavi öncesi doğal yolla çocuk sahibi olma şansları yok iken, uygulanan tedavi ve takiplerle doğal yolla bile gebelik sağlayabilir veya bir yardımcı üreme tekniği ile çocuk sahibi olabilirler. Sperm yapımının başlatılabilmesi için gonadotropin tedavisi gereklidir. Haftada 2- 3 kez cilt altı yolla 2000 IU  verildiğinde, hCG kazanılmış hipogonadotropik hipogonadizmli birçok olguda sperm yapımını başlatır. Ancak, doğuştan olan hipogonadotropik hiponadizm olgularında sperm yapımının tamamlanabilmesi için genellikle FSH  eklenmesi gerekir. FSH, her ampulünde 75 IU FSH ve 75 IU LH  bulunan insan menopozal gonadotropini ( hMG ) formunda verilebilir. hMG ‘ ye alternatif , pür FSH aktivitesine sahip rekombinan insan FSH’ dır. hCG tedavisinden 3-6 ay sonra başlanılan haftada üç kez IM 37.5 IU (1/2 ampul) veya 75 IU (1 ampul) FSH, genellikle spermatogenezin tamamlanmasıyla sonuçlanır.

FSH ve LH tedavisi ile her ne kadar testis volümü normalin altında kalmaktaysa da, testislerde büyüme sağlar. Sperm hareket ve kalite değerleri oldukça iyileşmekle beraber, genelde sperm sayısının 10 milyon/ml altında kaldığı oligospermi görülür. Sperm sayıları 20 milyon/ml’ nin altında ve sıklıkla infertil olan idiyopatik oligospermili hastaların aksine, hipogonadotropik hipogonadizim tedavisi gören hastaların çoğu sperm yoğunlukları çok düşük olsa da gebelik sağlayabilmektedirler.