Azospermi

Çocuk istemi sebebiyle üroloji polikliniğine başvuran bir erkek hastanın yapılan sperm testinde hiç sperm hücresi olmaması durumuna AZOSPERMİ denir. Yani AZOSPERMİ’ de meni içerisinde gebelik sağlayabilecek sperm hücresi yoktur. Azospermi olan bir erkek hastanın bilimsel anlamda doğal yollardan çocuk sahibi olma şansı bulunmamaktadır. Yıllar öncesi dönemde bu hastalar çocuk sahibi olamazlardı. Ancak bugünkü bilgiler ve teknolojilerle durum değişmiştir. Çünki, azospermi olan bir erkek hasta; uygun tedaviler ve takipler sonrasında az da olsa sperm çıkması veya testislerden sperm elde edilmesiyle, yardımcı üreme teknikleri ( mikroenjeksiyon, tüp bebek ) kullanılarak % 50 – 60 oranında çocuk sahibi olabilir. Bu açıdan bakıldığında yıllar öncesi dönemlerde azospermi olan, “ kısır erkek ” kavramına giren ve “ sizin çocuğunuz olmaz ” denilen bu hastalara mevcut ilerlemiş tıp teknolojileri kullanılarak babalık şansı sunulmaktadır.

Azospermi, infertilite ile üroloji polikiniğine başvuran erkeklerde % 10 – 15 civarında görülmektedir. Nonobstrüktif azospermi denilen sperm yapım,üretim bozukluğu ( genetik faktörler, kleinefelter sendromu, hipospermatogenez, matürasyon arresti, sertoli only cell sendromu, hormon bozuklukları ) veya obstrüktif azospermi denilen sperm kanallarında tıkanıklık veya yokluğu ( ejekulatuar kanal obstrüksiyonu, vaz deferens agenezisi, kistik fibrosiz gen mutasyonu ) temel iki ana sebebtir. Bundan dolayı azospermi olan bir erkek hastada ya testislerde sperm üretim eksikliği, bozukluğu veya sperm kanallarında tıkanıklık söz konusudur. Testislerde sperm üretim bozukluğu olan hastalarda testislerden cerrahi yöntemlerle elde edilecek sperm hücreleri ile tüp bebek yoluyla çocuk sahibi olunabilir. Sperm kanallarında tıkanıklık bulunan hastalarda ise cerrahi olarak tıkanıklık giderilebilirse bu hastalar doğal yoldan dahi gebelik sağlayabilirler veya yine cerrahi olarak direkt testislerden sperm elde edilmesiyle tüpbebek yöntemi ile de çocuk sahibi olabilirler.

Azospermi olan bir erkek hastanın değerlendirilmesinde ilk yapılması gereken bu durumun teyid edilmesidir. Bu anlamda, Sperm testinde hiçbir sperm hücresi görülmediğinde Pellet testi uygulanmalıdır. Pellet testi menfi olan hastalarda yaklaşık 2 hafta sonra aynı testler yeniden uygulanmalıdır. Ancak bu durumda “ AZOSPERMİ ” tanısı kesinleştirilebilir.

Azospermi olan bir erkek hastanın araştırılmasında; geniş kapsamlı bir hikayesinden sonra fizik muayenede testislerin durumu, yerleşimleri, boyutları, kıvamları, varikosel varlığı ve sperm kanalları varlığına dikkat edilmelidir. Hormon testleri, doppler usg, genetik analizler ve sperm kanal tıkanıklığı düşünülüyorsa transrektal usg gibi ileri tetkikler yapılmalıdır.

Yapılan incelemeden sonra hastalara uygulanacak sebebe yönelik medikal , cerrahi tedaviler veya ampirik tedavilerle çocuk sahibi olma yolunda hasta hazırlığı başlar. Tedavilerle sperm testinde sperm elde edilebilirse; sonuca göre bir yardımcı üreme tekniği ( aşılama, mikroenjeksiyon, tüp bebek ) uygulanabilir. Menide sperm hücresi çıkmaması durumunda cerrahi yoldan sperm elde edilebilir. Hastanın durumuna göre yapılan bu testiküler cerrahi girişimlerde ( TESA, PESA, MESA, mikroTESE ) % 50 – 60’ a varan oranlarda sperm hücresi bulunabilir. Hastada sperm kanal tıkanıklığı söz konusu ise sperm bulma oranları çok daha yüksektir. Bulunan bu sperm hücreleri ile tüp bebek uygulaması yapılır ve % 50 – 60 oranında çocuk sahibi olunabilir. Ayrıca bulunan sperm hücresi miktarı yüksek ise dondurularak ( kriyoprezervasyon ) sonraki tüp bebek aşamalarında kullanılabilir.

Sonuç olarak eskiden ‘ kısır erkek ’ kavramında bulunan azospermi olan erkek hastalar, günümüzde uygulanan tıbbi tedavilerle yüksek oranda çocuk sahibi olma şansını yakalayabilirler.